Denez Prigent, prezidant a enor saloñs al levrioù e Karaez : ur vouezh hag ur bluenn aour

Anavezet eo Denez da vezañ ur c'haner mil-vrudet. Ur barzh eo ivez. Sevel a ra gwerzioù abaoe pell, dija. Daou vloaz'zo en deus dastumet e varzhonegoù en ul levr, "Kañv" eus e anv... Enoriñ a raio saloñs al levrioù e Karaez en dibenn-sizhun kentañ. Ur sapre sakradur, mar zo unan !
Denez emañ o skrivañ en e di, e Lanvaeleg en Aodoù en Arvor
Denez emañ o skrivañ en e di, e Lanvaeleg en Aodoù en Arvor © Florence Malésieux/France Télévisions

Awenet eo ar c'haner hag ar barzh gant e yezh hag e zouar genidik.

Er vro-mañ e vez kavet awen e-leizh evit skrivañ traoù, tresañ, ober fotoioù ha me oar-me. Breizh a zo ul lec'h er bed a lak an awen da strinkañ evel dour ur feunteun !

Denez

 

Ganet eo Denez e Santeg, e-kichen Rosko er bloavezh 1966. Lec'h ma vez gouez an natur, gant ar mor o tirollañ alies... Brezhoneg a oa tu dezhañ klevout gant ar re gozh war bord an hent. Luskellet eo bet gant an avel ha sonerezh ar yezh e-pad e vugaleaj. "An dra-se en deus lakaet ac'hanon da garout ar brezhoneg ha va bro." Setu perak eo bet bamet ivez en ur glevout ar c'hoarezed Goazeg evit ar wech kentañ, pa oa yaouank.
 
Denez awenet gant glad ar vro, e-kichen feuntenn Sant Jelvestr en Aodoù an Arvor
Denez awenet gant glad ar vro, e-kichen feuntenn Sant Jelvestr en Aodoù an Arvor © Florence Malésieux/France Télévisions
 

Splujañ a ra e bluennn e hentoù don e vro


"Evidon-me, difenn ar yezh hag an natur a zo daou dra heñvel, evel-just. N'eus ket moaien da zispartiañ anezho. Kaozeal brezhoneg en ur lec'h betonet, ne dalv ket tamm ebet ar boan evidon-me. D'am soñj, an natur, ar gwez, al loened ha pep tra hag a zo bev a zo liammet gant sevenadur ar vro. An daou a zo dimezet !" Hervezañ, klask a ra difenn mab-den ivez dre wareziñ an natur. "An natur a zo hor mamm deomp-ni, holl-ac'hanomp."
 

Awen ar gwerzioù

Pa ‘m eus klevet ur werzenn evit ar wech-kentañ, on bet paket gant ur santimant "épiphanie", evel ma vichen bet dirak un dra bennak sakr, don-kenañ


Denez

"Ar stumm da sevel gwerzioù a zo em c'hreiz din-me ! Sonioù ar gwerzioù a zo kaer-kenañ ; lod diouto a zo bet implijet gant ar veleien evit ar c'hantikoù. Ur varzhoniezh uhel-kenañ a zo er pozioù, evel traoù skrivet gant Shakespeare."

Ne gaver an dra-se e neblec'h all ebet er bed. Ar gwerzioù a zeu deus pell-kenañ, deus ar pempvet kantved. "Int a zo gwrizioù al lennegezh en Europa, ha stivell ar romantism." 

Gwerzioù, evel ar re a zo bet lakaet e-barzh ur c'haier gant e vamm-gozh gwechall, o deus maget ar c'haner hag ar barzh. Entanet eo bet atav gant ar youl da dreuskas an teñzor-se, met c'hoant en doa da grouiñ ivez e werzioù dezhañ evit mont pelloc'h. 
 
Ur werzenn adskrivet gant mamm-gozh Denez
Ur werzenn adskrivet gant mamm-gozh Denez © Florence Malésieux/France Télévisions

Abaoe 30 vloaz n'en deus ket paouezet da ganañ gwerzioù, ar re gozh hag ar re savet gantañ e-unan. Maget o deus ar barzh a skriv e varzhonegoù gant eizh ton, en oktosilabennoù, war darvoudoù gwechall pe a-vremañ.
 

Ar barzh a zo deuet da vezañ ur stourmer

 

Ar bed n'eo ket ur park gant mais transjenik heñvel toud an eil ouzh egile. Evidon-me, ar bed a zo ul liorzh gant bleunioù disheñvel ha Breizh a zo unan diouto

Denez


Daou levr a zo bet skrivet gantañ evit poent. En e levr barzhonegoù, Kañv, embannet e 2018 gant Skol Vreizh, en deus Denez skrivet war ar yezh, an natur, hag an traoù a ya da get... "Dispriziet omp bet da-geñver ar yezh ! Ha nebeutoc'h a dud a chom war ar maez. Kêriadennoù a zo evel kêrioù-tasmant".

Livet e du emañ lod eus e varzhonegoù, ken diaes eo evit ar barzh gwelout tout ar bed-se o tont da vezañ bresk. Met spi a chom memestra en e oberenn. Evitañ eo ret gwareziñ an natur. A-enep an OGM en deus skrivet da skouer, e varzhoneg "Geotenn ar marv" :


"Saotret o deus dour ar stivell 
Cheñchet o deus tu an avel

Gwannaet 'deus sklaerder an heol
Skuizhet an douar, breinet ar jol...

Deu't eo an amzer da geuziañ
Rak an eost-se ar gwashañ

Ar gwashañ hini'tre an holl
Den ne raio gouel'met an Diao'l

'Met an Diao'l hag e vevelien : 
Ar varc'hadourien OGM."



War tachennoù all e stourm ar barzh. Dreist-holl evit gwirioù mab-den, diwar-benn muntriaj pobl Bro Dibet, da skouer, pe al louvigezh e Bro Filipin.


Ar chas ruz

"Menec'h ar vro 'zo bet bac'het
Boureviet ha drouklazhet

Menec'h ar vro a zo marvet
Ha setu ar bed 'vont da get..."



Rakskrivet eo bet gant Yann-Bêr Piriou :  "N'eus barzhoniaj ebet amañ met barzhoniezh gwirion ha diabarzhoniezh zoken. Savet eo diwar an ene-se a gavomp betek e-kreiz anv an oberour." Hag "Ober a reomp anaoudegezh gant stumm ar gerioù skrivet. Dibabet int bet evel perlez pe diamantoù."
Pe c'hoazh, "Awalc'h e vo dezho, neuze, follennatañ al levr evit klevout ar vouezh bamus-se o sevel enno hag o tasseniñ don."

Lod eus ar barzhonegoù-se a vez kavet gwisket gant muzik en e bladennoù hag ar re n'int ket bet c'hoazh a vo lakaet war e bladenn a zeu evel "Pennoù Kelc'hiet" da skouer.
Ha troet int bet e galleg en teskad-se. 
 
An daou levr skrivet gant Denez
An daou levr skrivet gant Denez © Florence Malésieux/France Télévisions

Nevezig 'zo eo bet embannet al levr "Ôwen et les Sept Cauchemars" gant Ouest-France, ul labour an hini eo, en doa kroget gant e wreg Stéphanie, bloavezhioù'zo. Ur gontadenn voliac'hel eo, skrivet e galleg, evit kizidikaat ar re yaouank d'ar bed bresk-se. An holl dud a zo atav o redek evit kaout muioc'h a draoù. Pouezus eo evit Denez lakaat ar rummadoù yaouank da zoujañ ouzh ar bodoù bev. Ret eo chom aketus da-geñver dazont ar bed, hervezañ.

Un danevell deskoni eo ar skrid-mañ, evit ar re yaouank hag ar re goshoc'h. Burzhudus, mojennel ha fentus eo. 60 tresadenn orin a gaver e-barzh, graet gant Denez penn-da-benn. Un arzour klok an hini eo !

Raktresoù all a zo gantañ : un dastumadeg a-bouez a 136 gwerzenn a vo troet e galleg ha lakaet en ul levr. Profitet en deus eus mare ar c'henfinañ evit kregiñ gant ar mell labour-se. 

Disadorn kentañ, goude lein, e vo kinniget gantañ sinañ e levrioù  ; diouzh ar mintin e vo digoradur ar saloñs. 

E 2016 en deus resevet ar Priz Imram evit e oberennoù.
 


 
Poursuivre votre lecture sur ces sujets
culture bretonne littérature salons