Difi zero lastez : an disprederezh raktreset, ur gevredigezh o redek war-lerc’h an deknologiezh

Publié le Mis à jour le
Écrit par Sonia Zaoumi

Unan eus ar skoilhoù brasañ e-pad an difi a oa merañ hor mekanikoù torret. Petra ober ganto ? Justine he doa ur mesker ne droc'he ket mui, ha me un urzhiater ne c'hellen ket lakaat war elum ken. Hon tech kentañ a zo bet kempenn pe lakaat da gempenn anezho. Met n'eo ket bet ken aes...

Zero lastez 5, an disprederezh raktreset

Alies mat kempenn un ardivink a goust muioc'h a arc'hant, amzer hag energiezh eget prenañ unan nevez ! Dizoloet hon eus e oa bet ijinet un anv evit an dra-se : an disprederezh raktreset. N'eo ket tre ar fed e vez klasket berraat padelezh un ardivink o tigreskiñ kalite an tammoù. Met kentoc'h ar fed lakaat pep tra e plas evit ma vefe prenet ar poellgomzer nevez an abretañ ar gwellañ ganeomp-ni bevezerien.
Meur a strategiezh a zo. Da gentañ e klask an embregerezhioù bras e-giz Apple e vije kompliket implij sistemoù kozh. Staliañ ar programmoù nevez hag hizivadurioù a zo dibosupl. Skouer resis evidon : adtapet em eus un iphone kozh digant ur vignonez ha n'on ket deuet a-benn e mod ebet da staliañ Instagram warnañ war zigarez ne glote ket ar stumm nevez gantañ. Diaes ar vuhez !
 
OBSOLESCENCE PROGRAMMÉE : une conspiration ?

Met n'eo ket un disprederezh deknikel nemetken. Rak difennet eo bet an disprederezh raktreset gant al lezenn abaoe miz Eost 2015 e Bro C’hall. Gellet a ra an neb a vez paket d'en ober bezañ kaset 2 vloaz en toull-bac'h ha kaout 300 000 euro tell-gastiz.

Gwashoc'h zo : broudet e vezomp da zilezel hor pellgomz daoust ma ‘z a mat-tre en dro! A drugarez d'ar marketing e vezomp lakaet da gavout design hor pellgomzoù divalav hag henamzerel, padal eo bet lakaet war ar marc’had tri bloaz a-raok… Anvet e vez an dra-se an “disprederezh neuz” (perceived obsolescence), talvezout a ra e seblant an objed bezañ distremenet, padal n'eo ket.
Setu penaos eo deuet an Amerikaned da erlec'hiañ o iphone pep 22,7 miz, da lavaret eo nebeutoc'h eget pep 2 vloaz !
 
The Truth about Planned Obsolescence

Setu penaos en devo un den lambda e Bro-C'hall berniet e-korf e vuhez 8 mekanik kafe, 5 krazer bara, 5 skinwel, 20 pellgomz hezoug, 4 yenerez... Ur berniad plastik hag houarn ne vez ket adaozet evit c'hoazh, evit darn vrasañ anezhañ. Danvez prizius a vezo douaret, pe adkavet war bernioù lastez e broioù Azia ar su, pe c'hoazh e foñs ar mor.
Penaos ober neuze ? Evit c'hoazh n'eus nemet an dud ekolo, ar stourmerien, da lâret eo ar boblañs emskiant a c'hell ober un dra bennak d'e live hiniennel. Mennozh ar fab lab da skouer a zo ur skouer dreist eus an intrudu-se. Met penaos kaout un diskoulm evit an holl ? Emañ lezennourien o labourat war daou ziskoulm er mare-mañ. Hervezo e rank padusted ar produ dont da vezañ un arguzenn evit gwerzhañ. Ar pezh n'eo ket betek-henn ! Da gentañ peogwir ez eo diaes d'ar prener gouzout da vat m'eo padus un ardivink ha da eil peogwir eo izel kenañ ar prizioù, ha n'eo ket ken grevus a-se evidomp adprenañ ur mesker da 20 euro bep 2 vloaz.
 
Le droit a la réparation contre l'obsolescence programmée

Kinnig a reont neuze rediañ ar stalioù da hiraat padelezh ar gwarant, eus 2 da 5 bloaz, evit rediañ an embregerezh da gemer e karg ar c'hempenn. An eil kinnig a zo embann sklaer war ar produ feur kempennadur an objed, un tamm e giz al lizherenn evit ar performañs energetek.
Spi a zo da gaout gant al lezennoù nevez, met diaes eo kaout fiziañs pa weler ledander ar gudenn ! Da c'hortoz, grit eveldon, prenit ho ardivinkoù a eil dorn war Backmarket, ul lec'hienn hag a ginnig a bep seurt objedoù teknologel kozh bet kempennet a-nevez er vro.